Echa transformacji (Zapaść. Reportaże z mniejszych miast – Marek Szymaniak)

Zapaść. Reportaże z mniejszych miast kontynuuje popularny w ostatnich latach w literaturze non-fiction wątek o Polsce wykluczonej. Dotychczasowe publikacje (może z wyjątkiem Miasta Archipelagu Springera, który w moim odczuciu zachęcił reporterów, by tematów poszukali poza metropoliami i aglomeracjami) koncentrowały się na jednym problemie społecznym: wykluczeniu komunikacyjnym czy rewitalizacji miast, która kończyła się wycinką drzew i […]

Tu jest teraz twój dom – Marta Wroniszewska

Dziękuję Marcie Wroniszewskiej za ten reportaż. Niewiele jest książek, które zmieniają nasz światopogląd, rewidują naszą wizję pewnej sprawy – zwykle dobieramy i doceniamy lektury, które utwierdzają nas w pewnych przekonaniach, a gdy tak nie jest, to polemizujemy albo nawet krytykujemy. A adopcja jest mi tematem bliższym, niż okoliczności życiowe mogłyby na to wskazywać. Nie mam […]

Praga. Czeskie ścieżki – Mariusz Surosz

Mariusz Surosz jest świadomy, że podjął się zadania ambitnego. O Pradze w ostatnim roku wyszły trzy publikacje, w tym osobisty przewodnik Mariusza Szczygła oraz przez niego rekomendowana kanoniczna Praga magiczna – Angela Maria Ripellina. Co nowego o Pradze można powiedzieć? Autor wychodzi z tego samego założenia, jakie mu towarzyszyło przy Pepikach. Lubimy naszych południowych sąsiadów, […]

Antologia fenomenalna (Dziobak literatury. Reportaże latynoamerykańskie – pod. red. Beaty Szady)

Porozmawiajmy o literaturze latynoamerykańskiej. O ile proza fikcyjna jest dość znana i ceniona, wystarczy wspomnieć Gabriela Garcię Marqueza (do niego wrócę za chwilę) czy Jorge’a Louisa Borgesa, o tyle reportaż nie jest gatunkiem kojarzonym z tym regionem, wyłączywszy książki rodzimych autorów o Ameryce Łacińskiej (np. Tańczymy tylko w Zaduszki). Jak zauważył Mariusz Szczygieł w posłowiu, […]

Literackim spacerem po Nowym Jorku

Przeczytałam wiele biografii miast i miejsc, poznałam zatem różne sposoby by na kilkuset stronach uchwycić historię i atmosferę przestrzeni, relacji między architekturą a mieszkańcami, polityką a naturą… Można rozmawiać z mieszkańcami, można relacjonować ważniejsze problemy, które gryzło miasto (albo z których zasłynęło), można też opisać osobistą relację z miastem albo wcielić się w historyka i […]

Miła robótka. Polskie świerszczyki, harlekiny i porno z satelity – Ewa Stusińska

Bacznie śledzę literaturę faktu dotyczącą lat 90., ciekawego okresu transformacji, o którym często pisze się jako czasie ze zmarnowanym potencjałem, nieodrobionym zadaniem mającym pozwolić płynnie przejść z epoki socjalizmu do kapitalizmu. Temat podjęty przez Ewę Stusińską wpisuje się w tę ocenę, choć tym razem dotyczy ona kwestii obyczajowych. Początek lat 90., zniesienie cenzury w ‘89 […]

3 nowe reportaże o Polsce

Zbliża się okres podsumowań wszelakich, zatem pora spojrzeć już na to, co się przeczytało, a co jeszcze nie, a zapowiada się naprawdę dobrze. W związku z tym mam kilka tytułów, które koniecznie muszę przeczytać w najbliższych tygodniach. Tymczasem spoglądając na to, co się ukazało w minionym roku, chcę wspomnieć o trzech tegorocznych reportażach o Polsce, […]

Biblioteka w oblężonym mieście. O wojnie w Syrii i odzyskanej nadziei – Mike Thompson

Wojna w Syrii i biblioteka. Wojskowi zrzucają bomby, cywile w tym czasie czytają książki. Ryzykują życiem, by dotrzeć do biblioteki lub uratować książki z kolejnej bombardowanej kamienicy. Nie do takiego obrazu wojny przywykliśmy, prawda? Kolejny obrazek: gdy jedna z mieszkanek Daraji po eksporcie do Damaszku nie chce od witających ją ludzi chleba, ale książkę (czym […]

Władcy strachu – Ewa Winnicka, Dionisios Sturis

Nazwisko autorki naprowadza nas na temat, gdyż dała się poznać jako reportażyska, która oddaje głos najmłodszym, a właściwie w ich imieniu wyraża ból, krzywdę i niezrozumienie wobec świata, który one mają przecież dopiero poznać. Niestety poznają go od najgorszej strony, od przemocy, braku szacunku i możliwości wyrażenia swoich emocji – otoczenie pozbawia je podmiotowości. Czasami […]

Kajś. Opowieść o Górnym Śląsku – Zbigniew Rokita

Z wiadomych powodów nie uniknę przy omawianiu tej nowości z wydawnictwa Czarnego osobistej dygresji. Muszę zaznaczyć, że choć w ogólnopolskim środowisku przedstawiam się, że jestem ze Śląska, zawsze prostuję, że nie jestem Ślązaczką, lecz bastardem, jak to mówi moja mama, bo jestem córką hanyski i gorola. Trudno też u mnie rozpoznać śląskie pochodzenie, gdyż nie […]