Jak potoczyłyby się losy Marii Curie-Skłodowskiej, gdyby Pierre zmarł przed otrzymaniem nagrody Nobla? I pozostawiłby ją samą z poczętym dzieckiem? Jak wyglądałby program Julii Child, gdyby była naukowczynią? To pierwsze z wielu skojarzeń, jakie przywołuje los Elisabeth Zott, protagonistki debiutanckiej powieści Bonnie Garmus. Opisując specyficzną, bezkompromisową osobowość Zott porównuję ją do Temperance Brennan z Kości, […]
Kategoria: Literatura
O wsi, która nie chciała zostać miastem i Stalinogrodem (Od Katowic idzie słońce – Anna Malinowska)
Anna Malinowska dała mi się poznać za sprawą Brunatnej kołysanki jako reporterka sprawnie poruszająca się w meandrach niewygodnej, nieraz wstrząsającej historii. Tym razem oferuje nam liczącą przeszło sto lat historię obszaru, który obecnie jest nazwany Katowicami. I pisząc obecnie, nie mam na myśli krótkiej historii Stalinogrodu, o której Malinowska także wspomina, przywołując mało znany przykład […]
Żądza pieniądza odnotowana (Podhale. Wszystko na sprzedaż – Aleksander Gurgul)
Zacznę bezpośrednio: jaki cel autora kryje się w przyznaniu się, że mimo prośby bohatera o anonimowość, podał jego nazwisko, mimo braku zgody na nagrywanie rozmowy, włączył dyktafon w komórce? Gdyby się nie przyznał, nie dałby pola do krytyki jego sposobu pracy. Nie pokazałby się jako reporter, który nie szanuje bohaterów. Kto chciałby niekorzystnie wypaść? A […]
Nobla nie będzie (Kogel-Nobel – Eugeniusz Dębski)
[Recenzja ukazała się w „Fabularie” nr 1/2021] Kogel-Nobel to bodaj pierwsza w dorobku Eugeniusza Dębskiego powieść niefantastyczna, choć o fantastyce traktuje i niejako kusi, by traktować ją jako po części autobiograficzny (z protagonistą jako alter ego autora) komentarz o niedocenionej pozycji autorów fantastyki na polu literackim. Choć autor na spotkaniu próbował temu zaprzeczyć, wymieniając cechy […]
Rasizm i klasizm (Ten dziwny wiek – Kiley Reid)
Ten dziwny wiek miał szansę okazać się kolejnym dobrym reprezentantem tzw. literatury środka, ale jeden splot fabularny wywołał u mnie wątpliwości. Czy ten charakterystyczny dla literatury masowej zabieg już wyklucza przynależność powieści Kiley Reid do „literatury środka”, czy po prostu jest słabszą jej reprezentantką? To skłoniło mnie do rewizji używanego tu pojęcia, którym posługuję się […]
Nowe spojrzenie na macierzyństwo (Trans i pół, bejbi – Torrey Peters)
To jest chyba pierwszy przypadek, kiedy do książki zachęciło mnie nazwisko tłumaczki. Aga Zano dała mi się poznać przez przekład znakomitej książki Dziewczyna, kobieta, inna Bernardine Evaristy i miałam wrażenie, że jest to osoba, która podejmuje się niełatwych zadań, przekładu literatury, do której nasz język jeszcze nie dorósł, nie zaproponował odpowiednich ekwiwalentów bądź są one […]
Tylko do obejrzenia! (Ostatni turnus. Pocztówki z wczasów PRL-u – Marcin Wojdak)
Niezwykle ciekawy projekt Cosmoderny, której pokłosiem jest wydany niedawno Ostatni turnus. Pocztówki z wczasów PRL, wpisuje się w moje zainteresowania, a może raczej fascynację ośrodkami wczasowymi i sanatoryjnymi. Może dlatego, że podobnie jak Marcin Wojdak na wczasy nie jeździłam (może parę razy byłam w bardzo wczesnym dzieciństwie), za to jeździli moi dziadkowie i przez to […]
Doświadczenie braku (Mleko i głód – Melissa Broder)
Zwlekałam z pisaniem recenzji Mleka i głodu, licząc, że ten natłok emocji, w tym szczęścia, jaki towarzyszył mi w trakcie i po lekturze, przeobrazi się w konstruktywne i merytoryczne uwagi. Po dwóch tygodniach pozostaję w tym samym stanie. W międzyczasie zdążyłam najbliższym poopowiadać o tym, jaka to jest fajna powieść, co budziło w nich konsternację, […]
A czy są biblioteki dla idiotów? (Niewidzialne biblioteki – Lawrence Liang, Monica James, Danish Sheikh, Amy Trautwein, Inny, Jacek Dehnel)
Sprawa, która w ostatnich dniach zdominowała internet i oburzyła społeczność, nie tylko tę czytającą, piszącą, krytykującą i interesującą się literaturą, wciąż pozostaje w kilku wątkach tyleż niedopowiedziana, co otwarta na rozszerzenie znaczenia wypowiedzi Olgi Tokarczuk. Dlatego pozwalam sobie wtrącić swoje trzy grosze do tej afery przy kilku zdaniach o Niewidzialnych bibliotekach, ponieważ pierwsza refleksja po […]
O posttransformacji raz jeszcze (Nie ma i nie będzie – Magdalena Okraska)
Nie ma i nie będzie jest drugim reportażem Magdaleny Okraski, drugim o Zagłębiu (choć w nowej książce jest to pojęcie dużo szersze) i o skutkach transformacji i planu Balcerowicza – innymi słowy o tym jak nie wyszło. Jak donoszą czytelnicy obu książek, one są do siebie bardzo podobne, diagnozują ten sam problem, opisują te same […]